Bert De Vroey

Bert De Vroey

@bertdevroey.bsky.social

Journalist VRTNWS buitenlandredactie/foreign news desk - auteur De kleuren van Amerika - maker podcast American Dreams (Klara en VRTMAX)

2.4K followers179 following463 posts

Het Starlinkverhaal is ook een waarschuwing voor nog meer risico’s: bedrijven en bedrijfsleiders, meestal Amerikaans, hebben grote systemen in hun greep waarvan de wereld - en zeker Europa - zich afhankelijk hebben gemaakt. Overheden moeten dringend terrein en controle terugwinnen.

Trump veroorzaakt een wereldwijde energiecrisis, wat de brandstofprijzen doet stijgen en de inflatie aanjaagt. Als dat een aanleiding (of excuus) wordt voor gewelddadig protest en onrust legt hij de schuld bij de migratie. Zo ondermijnt hij, parallel met Rusland, stabiliteit en democratie in de EU.

Poetin heeft vandaag van Trump niet alleen het signaal gekregen dat hij zich nog veel kan permitteren tegenover Oekraïne. Hij heeft ook begrepen dat hij zich nog méér kan permitteren tegenover Europa.

President Trump zet zichzelf klem met de oorlog in Iran en geeft dan de schuld aan een land dat zichzelf in een andere oorlog moet verdedigen. Geen principes, geen moreel kompas, geen strategie. Enkel korte termijn-improvisatie uit eigenbelang. Maar ook de diesel-deal met Poetin zal hem niet helpen.

Europa brandt, al weken, rivieren staan droog en duizenden mensen zijn gestorven door de hitte. En toch heb je niet het gevoel dat er bij politici een gevoel van urgentie is. Niet in Europa, en zeker niet in België.

De Belgische voetbalbond kijkt maar beter uit. Straks trekt Trump het NAVO-hoofdkwartier nog terug uit België of legt hij ons extra tarieven op. (En misschien is dit niet eens een grapje.) Een futiel akkefietje dat alles zegt over de psychologie en het beleid van de president, ook in grote kwesties.

Tussenstand van zaken: zoals verwacht spreken de VS en Iran elkaar nu al tegen over wat er is afgesproken over inspecties en tegoeden. Dat is deels spinning voor de eigen achterban, en deels de ander het gunnen om te spinnen, om de schijn van de deal op te houden. Maar vertrouwen wekt het niet.

Als dit een sterk en finaal akkoord was, kon Trump het zelf ondertekenen in Genève de komende week, hij is in de buurt, op de G7 in Evian. Dit is een intentieverklaring die mogelijk wel de Straat van Hormuz opent. Maar zal Israël lijdzaam volgen?

Trump zou al blij zijn met een soort deal als een belofte om een deal te sluiten, al zijn er nog tal van onopgeloste knelpunten. Hij wil het voor zijn verjaardag, voor de beurs, en misschien ook om iets in handen te hebben als hij maandag naar de G7 gaat.

Iran had eerder deze week gewaarschuwd dat het Israël weer zou aanvallen als Israël Zuid-Beiroet zou bombarderen. Dat Iran dit nu ook echt gedaan heeft, laat zien dat Iran er op rekende dat Trump op dit moment liever een deal wil met Iran dan geen ruzie met Israël.

Dat Israël afluistert en spioneert, ook in de VS, is op zichzelf niet het nieuwe element. Wat nieuw is, is dat dit nu gelekt wordt en als een “dreiging” in de Amerikaanse pers komt. Dat is het echte signaal dat de regering-Trump Israël de wacht aanzegt - een beetje toch. vrtnws.be/p.PqQlAnAO6

vrtnws.beAfluisterapparatuur in telefoons en auto's: waarom de VS dreigingsniveau voor spionage door Israël verhoogt | VRT NWS NieuwsVeiligheidsdiensten van de VS hebben afluisterapparatuur van Israël gevonden in overheidsvoertuigen en -telefoons. Dat schrijft The New York Times. Om die reden is het dreigingsniveau voor spionage do...

Als de éne de oorlog koste wat het kost wil voortzetten en de andere er zo snel mogelijk van af wil, dan komen er scheuren in de alliantie. Iran is de sluwe, lachende derde. #TrumpNetanyahu

Trump heeft het decorum en gezag van het presidentschap al lang onderuit gehaald. Nu heeft hij ook de overtuigingskracht en ernst van topoverleg in de Situation Room verspeeld. De indruk die blijft hangen is er één van hulpeloosheid en desinteresse. Het Kennedy Center zit hem meer dwars dan Hormuz.

Zelden hebben woorden in de internationale diplomatie en veiligheidsakkoorden zo hun betekenis verloren. “Staakt-het-vuren”, “vredesakkoord” of “dicht bij een deal” - het is allemaal inhoudsloos geworden. Wat het vertrouwen in diplomatie en multilateraal overleg nog meer zal ondermijnen.

Heel mooi overzicht van @jensfranssen.bsky.social - Ik zou er nog aan toevoegen: Iran is nu méér een noodzakelijke gesprekspartner voor de VS (en voor zijn buurlanden) dan voor de oorlog. Militair verzwakt, maar politiek-diplomatiek versterkt.

Trump heeft nu tegenover vier NAVO-bondgenoten concrete dreigementen geuit die je vijandig zou kunnen noemen: Canada (51e staat), Denemarken (Groenland), Spanje (uit de NAVO) en het VK (Falklands).

Een derde ontslag in de regering-Trump II, en weer is het een vrouw. Nu moet Lori Chavez-Deremer opstappen, minister van Arbeid, na Kristi Noem en Pam Bondi. Who’s next? Tulsi Gabbard?

Hoe meer Trump rondbazuint dat een deal met Iran bijna rond is, hoe harder Iran het daarna weer kan spelen. Want Trump wil zo graag een deal. Maar met het risico dat alle onderhandelingen, ook die achter de schermen, op een bepaald moment toch weer afspringen en de oorlog hervat wordt.

Trump beweert dat Iran de uraniumvoorraad wil afstaan. Dat zou een grote stap zijn, klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Maar Trump is zo gretig om een overwinning te claimen en af te ronden dat Iran misschien wel wegkomt met halve beloften - militair verzwakt maar politiek-diplomatiek versterkt.

De ergernis van Trump over de paus hoeft niet te verrassen: er kunnen geen twee plaatsvervangers van God zijn op hetzelfde moment. Maar in alle ernst: dit soort uithaal zal Trump electoraal niet echt helpen. Er zijn bijna 70 miljoen katholieken in de VS.

Trump gaat nu de zeeblokkade nog wat erger maken in een poging om Iran op de knieën te dwingen. Hij wil uit-varende schepen die tol betaalden aan Iran tegenhouden. Zo verhoogt hij de druk op de wereldhandel, op China en op de internationale relaties.

Andermaal vergeet Mark Rutte het belangrijkste te vermelden: dat hij de topman is van een club van 32 en dus over de Amerikaanse oorlog in Iran geen standpunt kan innemen bij gebrek aan consensus van die 32.

Trump zegt dat de VS de resterende uraniumvoorraad in Iran zal opgraven en weghalen, in samenwerking met Iran. Andermaal legt hij de lat voor zichzelf weer ongeloofwaardig hoog.

We hoeven niet lacherig te doen over Trumps TACO-gedrag, het is zijn beste eigenschap. Wat niet betekent dat zijn verklaringen, bedreigingen, overwegingen en plannen vooraf onschadelijk of onschuldig zijn.

Wat heeft Trump nu verkregen? Iran belooft dat er weer schepen door de Straat van Hormuz mogen varen, op Iraanse voorwaarden. Als dat in de praktijk wordt gebracht, zal het militair verzwakte Iran politiek veel sterker staan dan voor de oorlog. Dit is een adempauze (gelukkig), maar geen oplossing.

Wat er ook gebeurt vannacht, ooit zal één of andere Bob Woodward moeten beschrijven wat er de voorbije en komende uren gezegd is in het Witte Huis, door wie en met wie, en welke opties en wapens overwogen zijn.

Trump belooft nu een apocalyptisch einde aan de oorlog. Maar zelfs na een verregaande vernieling is de val van het regime lang niet zeker. Er is immers geen andere autoriteit in Iran met bestuurlijke slagkracht of ervaring. Dit is een wanhopige en gevaarlijke gok, en een oorlogsmisdaad bovendien.

Onderhandelingen die een deal opleveren? Nog steeds hoogst onzeker. Grondtroepen die de Straat van Hormuz open breken? Militair heel riskant, misschien onmogelijk. Het regime dat vanzelf in elkaar klapt? Onwaarschijnlijk. Rest nog de optie van grootschalige vernietiging en chaos. Uit onmacht.

Als Trump “de hel laat losbarsten” door energiecentrales en olie-installaties te bombarderen, en Iran kan nog met gelijke munt terugslaan tegen de Golfstaten, dan graaft Trump een steeds diepere put voor zichzelf - maar sleurt hij ook de hele wereld mee.

De VS kunnen niet zomaar uit de NAVO stappen zonder groen licht van 2/3 van de Senaat. Zo’n meerderheid is momenteel ondenkbaar. Al weet je nooit zeker met Trump of hij het toch niet beslist en dan juridisch laat uitvechten.

De beurzen veren op omdat Trump het spoedige einde van de oorlog aankondigt. Desnoods met de Straat van Hormuz dicht - en dus met aanhoudende ernstige verstoringen van de aanvoer van olie, gas, aluminium, kunstmest en andere grondstoffen. En terwijl Israël misschien verder doet. Begrijpe wie kan.

Na Trump mijmert nu ook Rubio luidop over een herziening van het NAVO-bondgenootschap wanneer de oorlog in Iran voorbij is. En Trump zegt dat landen die olie nodig hebben de olie zelf maar in de Straat van Hormuz moeten gaan halen. Het dédain van de VS voor Europa neemt weer toe - uit frustratie.

Het besluit dat één man in Washington DC op 27 februari genomen heeft, raakt nu miljarden mensen in hun portefeuille en kan in sommige landen, ver van het strijdtoneel, sociale onrust en instabiliteit aanwakkeren.

Trump praat over de NAVO in de derde persoon meervoud, alsof de VS er zelf geen deel van uitmaken, geen bevelhebber leveren en al niet bijna 80 jaar de dienst uitmaken in de alliantie.

"Ontmoeting gepland tussen Amerikaanse en Iraanse functionarissen in Pakistan". Krijgen we nu ook voor Iran een scenario, net zoals voor Rusland-Oekraïne, waarbij Witkoff en Kushner een schimmenspel gaan spelen om de indruk te wekken van vooruitgang en een uitweg?

Trump heeft al eerder schokgolven door de wereld gestuurd. Maar met de aanval op Iran (die zijn wapenvoorraden uitput) en met zijn rancuneuze reactie tegen de Europese bondgenoten nu het niet loopt zoals verwacht (waarmee hij Rusland in de kaart speelt) wordt het echt gevaarlijk onvoorspelbaar.