Sectie Bink (NEV)

De ringelrups (Malacosoma neustria) was in de jaren 80 nog de huismus onder de nachtvlinders: letterlijk in elke tuin te vinden. Aantallen zijn sterk afgenomen verspreiding vooral beperkt tot de duinen noord Nederland. Vergelijking met huismus houdt stand. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect

De berkenwintervlinder (Operophtera fagata) vliegt vooral in november. De rups leeft op berk en beuk en herken je aan zwarte echte poten, een donkere kop en een minder groene kleur vergeleken met rupsen van de kleine wintervlinder. #SectieBink #ElkeDagEenRups #ElkeDagEenInsect #InsectenWeetje

Het karmozijnrood weeskind (Catocala sponsa) was vooral een Veluwesoort en veroverde tussen 2015 en 2020 heel Nederland, werd toen in hoge aantallen gezien. Aantallen nemen weer af. De rupsen leven op eik. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Veel rupsen gaan nu verpoppen of zijn inmiddels verpopt. Ook deze rups van de pauwoog pijlstaart. De pop gaat in de winterrust om in het voorjaar als vlinder tevoorschijn te komen. #ElkeDagEenInsekt #SectieBink #ElkeDagEenRups #Entomologie

Liggend walstro (Galium saxatile) is cruciaal voor veel Veluwse rupsen, maar verdort ’s zomers razendsnel. De vroege walstrospanner (Colostygia multistrigaria) ontsnapt: vóór de droogte is hij al verpopt. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

De bruine prachtuil (Dysgonia algira) rukt vanuit het oosten en zuiden op. Een Veluws vrouwtje bleek bevrucht: wanneer vestigt deze soort zich definitief in Nederland? #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Twee rupsen, één subtiel verschil: bij de sint-janskruiduil (Chloantha hyperici) lopen de centrale rug- én subdorsale lijnen door in het nekschild; bij de gevlamde uil (Actinotia polyodon) alleen de subdorsale. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

De variabele rups van de oranje-o-vlinder (Pyrrhia umbra) verkiest vooral kattendoorn en kruipend stalkruid, maar ook zwarte els en wilg. Opvallend: rupsen op kruiden tonen veel meer variabiliteit dan boometers! #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

De kleine slakrups (Heterogenea asella) vind je het makkelijkst als rups, vooral ’s nachts met UV. Hij eet beuk, (Amerikaanse) eik en tamme kastanje. Parasitoïde Triraphis tricolor mummificeert de rups. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

De saffraangouduil (Xanthia aurago) trotseert de winter als rood eitje. Haar nachtactieve rupsen smullen vooral van beuk en schuilen overdag in een samengesponnen blad. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Nu te zien: de seksueel dimorfe gepluimde spanner (Colotois pennaria)! De eitjes overwinteren; in het voorjaar eten de rupsen van loofbomen en struiken. Rode puntjes op het achterlijf vormen belangrijk determinatiekenemerk. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Bijna vliegtijd voor de najaarsboomspanner (Alsophila aceraria)! Vrouwtjes zijn vleugelloos. De rupsen leven in Nederland op zomereik, hebben twee kleurvormen en kunnen hun ‘extra paar rudimentaire buikpoten’ intrekken. #SectieBink #ElkeDagEenRups #ElkeDagEenInsect #InsectenWeetje

Mysterieuze biologie: de gevlekte winteruil (Conistra rubigenea): lokaal en haar behaarde rupsen zijn nauwelijks te vinden. Leven ze bij glanzende houtmieren, beschermd door hun haren? Tijd voor veldonderzoek en experimenten! #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Fabel ontkracht: bij de rode dennenspanner (Hylaea fasciaria) bepaalt de voedselplant niet de kleur (den=groen, spar=rood). Deze vlinders zijn vanaf het ei op den gekweekt. Wat bepaalt groen of rood dan wel? #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

De sluipwesp Eulophus ramicornis spoort rupsen die moeten vervellen op. Ze wacht op hét vervellingsmoment dan is de huid zacht genoeg om gif te injecteren. Ze legt eitjes op de rups en haar larven leven als ectoparasitoïden. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Roodbont-heide-uiltje (Anarta myrtilli): van april tot september in 2, mogelijk 3 generaties. De rups eet struikheide en is vaak geparasiteerd. Overwintert deze soort als pop én rups? #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Het blauw weeskind (Catocala fraxini) is niet langer alleen trekvlinder: de soort heeft zich in Nederland gevestigd en breidt zich uit! De eitjes overwinteren; rupsen eten Populus-soorten. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Parasitoïden verdienen de spotlight: ze sturen insectenpopulaties en via opkweken worden waardevolle gastheerrelaties onthuld. Afweer tegen biotische en abiotische bedreigingen heeft een prominente plaats in ecoprofielen. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Zeldzaam en lokaal: de kersenspinner (Odonestis pruni). De goed gecamoufleerde rupsen eten vooral sleedoorn en overwinteren. Vliegtijd is juni-juli soms volgt een gedeeltelijke tweede generatie in augustus september. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Van nieuwkomer naar gewone soort: de kadeni-stofuil (Caradrina kadenii) werd in 2006 voor het eerst in Nederland gezien en komt nu landelijk voor. De rupsen eten diverse kruidachtigen. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Zeldzaam ondanks gewoon menu: de houtkleurige vlinder (Xylena vetusta) overwintert als vlinder. Polyfage rupsen eten o.a. zuring en wilg. Waarom zo zeldzaam? Verklaart de autecologie dit? #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Niet natuurherstel, maar het weer verklaart de vele kleine parelmoervlinders (Issoria lathonia) dit jaar. Hun ecoprofiel: zwerflustig, gespreide cyclus en rupsen die droogte prefereren, hitte verdragen en vocht juist slecht. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Wist je dat de rupsen van het gemarmerd heide-uiltje (Elaphria venustula) vooral smullen van tormentil en andere rozenfamilieplanten? Ook bloemen van dopheide staan op het menu! #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Eitjes van het Kaasjeskruiddikkopje zijn kleine architecturale wondertjes en worden op de bladeren van kaasjeskruid gelegd. De rups vouwt een blad samen met spinsel. Er zijn 2 à 3 generaties per jaar en de laatste overwintert als rups. #SectieBink #ElkeDagEenRups #ElkeDagEenInsect #InsectenWeetje

De roodstreepspanner (Rhodometra sacraria) is een trekvlinder en vliegt elk jaar in wisselende aantallen naar Nederland. Rupsen eten zuring en varkensgras. Nog geen rupsenvondsten wél bevruchte vrouwtjes en succesvolle kweek! #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Heidewitvleugeluil (Aporphyla lueneburgensis): in NL leeft hij in duinen én binnenlandse heiden. Microklimaat is belangrijk. Waardplantkeuze: jonge(!) struikheide binnenland; in duinen kruiden, struiken en bomen (wilg). #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Alleen vrouwtjes van het papegaaitje (Chloroclysta siterata) overwinteren. Na de paring conserveren ze maanden sperma (dat kan geen man); eitjes worden pas bij het afzetten bevrucht. De slanke rupsen eten diverse loofbomen. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Nu vliegt de kustuill (Polymixis lichenea). De eitjes komen in de winter uit. Op milde winterdagen eten de rupsen van allerlei kruiden, waaronder muurpeper, en in april zijn ze al volgroeid. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

De vliegtijd van de maansikkeluil (Agrochola lunosa) loopt ten einde. De eitjes komen in de winter uit; de rupsen eten grassen en zijn in april volgroeid. Opvallend: laatste twee rupsenstadia verschillen sterk van uiterlijk! #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

De iepengouduil (Xanthia gilvago) overwintert als ei. In het voorjaar leven de rupsen van iep (zaden en blad) of populier(enkatjes); vanuit op de grond gevallen katjes schakelen ze over op allerlei kruiden. Slim! #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Is de Nederlandse herfstspinner Lemonia dumi of een endemische soort: Lemonia batavorum? Al een paar jaar geen vlinders/rupsen meer gezien. Vliegtijd: okt–nov; rups mei-jun op 'gele' composieten. tinyurl.com/3dda29va #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

De diana-uil (Griposia aprilina) breidt uit en piekt nu! De eitjes overwinteren; vroeg in het voorjaar boren de rupsen zich in eikenknoppen. Dankzij jong blad en bloemen groeien ze snel. Overdag schuilen ze in bastspleten. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

De populierhermelijnvlinder (Furcula bifida) heette wilgenhermelijnvlinder. Misleidend: de rupsen eten Populus-soorten. Slimme spreiding: langgerekte eerste generatie, soms meermaals overwinteren als pop én deels een tweede generatie. #SectieBink #ElkeDagEenRups #ElkeDagEenInsect #InsectenWeetje

De beukentandvlinder (Drymonia obliterata) breidt zich langzaam uit in Nederland. Beuk lijkt favoriet, kweek en literatuur tonen dat ook zomereik op het menu staat. Berk werd geweigerd bij een kweekexperiment met een Nederlands vrouwtje. #SectieBink #ElkeDagEenRups #ElkeDagEenInsect #InsectenWeetje

De veldgrasuil (Apamea anceps) trotseert de winter als rups. Op milde dagen eet hij gewoon door van grassen en in maart is hij vaak al volgroeid. In Nederland vind je hem vooral in de duinen. #SectieBink #ElkeDagEenRups #ElkeDagEenInsect #InsectenWeetje

Wit of geel behaard: de opvallende rups gaf het schaapje (Acronicta leproina) zijn naam. De haarkleur zegt trouwens niets over het geslacht, dat is een hardnekkige fabel. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Nu vliegt de malvabandspanner (Larentia clavaria)! De eitjes overwinteren; in het voorjaar smullen de rupsen van malva-soorten, liefst heemst, maar ook kaasjeskruidsoorten en zelfs stokroos. #SectieBink #ElkeDagEenRups #ElkeDagEenInsect #InsectenWeetje

Meester in camouflage: de rups van het karmozijnrood weeskind (Catocala sponsa) gaat perfect op in de eikentakken waarop hij in het voorjaar leeft. Zie jij hem zitten? #SectieBink #ElkeDagEenRups #ElkeDagEenInsect #InsectenWeetje

Nachtvlindereitjes: klein, kwetsbaar en een stadium dat weinig aandacht krijgt. Vooral ei-overwinteraars zitten lang in dit gevoelige stadium; uitdroging is een groot risico. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #InsectenWeetje

Slim verpakt voor de winter: Europse bidsprinkhaan (Mantis religiosa) legt haar eieren in de herfst in een beschermend schuimkapsel op een stevige ondergrond (tak, stuk schors etc.). Zo’n bijzonder eipakket heet een oötheek. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #InsectenWeetje

Sommige rupsen van de populieren pijlstaartvlinder hebben rode stippen, andere weer niet. Waarom is niet duidelijk. #ElkeDagEenRups #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect

Kleurrijk én kieskeurig: rupsen van de jeneverbesdwergspanner (Eupithecia pusillata) variëren sterk en leven van jeneverbes. Ze overwinteren als volgroeid rupsje in het ei. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Het miegelt van de huismoeders (Noctua pronuna)! In het najaar en op milde winteravonden spot je de variabele rupsen naast rupsen van andere soorten met een UV-zaklamp verrassend makkelijk terwijl ze gras eten in tuinen. #SectieBink #ElkeDagEenRups #ElkeDagEenInsect

Nog niet zo lang geleden lokaal en kieskeurig, nu een vertrouwde tuingast: het zwart weeskind (Mormo maura). De rupsen hebben, in het stedelijk gebied, klimop als favoriete voedselplant. Heb jij deze nachtvlinder al gezien? #SectieBink #ElkeDagEenRups #ElkeDagEenInsect #InsectenWeetje

De cocon van de berkenwespvlinder (Synanthedon culiciformis) is zeer typisch geconstrueerd in de vorm van een fuik. Het gebruik van lange houtspaanders in deze cocon vind je enkel bij deze soort. #SectieBink #ElkeDagEenRups #ElkeDagEenInsect #InsectenWeetje

Slimme overlever: de walstrospanner (Costanovexa polygrammata) trotseert droogte doordat een deel van de poppen langer in diapauze blijft. Waardplant liggend walstro verdorde en werd ongeschikt. Aantallen sterk afgenomen de laatste jaren. #SectieBink #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Hoeveel generaties heeft de ringspikkelspanner (Hypomecis punctinalis)? Poppen lijken gespreid uit te komen én een gedeeltelijke tweede generatie wordt vaker gezien. Kweekexperimenten wijzen ook in die richting. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

'nachts naar rupsen zoeken met behulp van een UV lamp is een interessante bezigheid. Zo kun je rupsen tegenkomen van de meriansborstel (Calliteara pudibunda). De rupsen hiervan zijn enorm fluoriscerend. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

Opvallend: de gedeeltelijke tweede generatie van de gehakkelde spanner (Ennomos erosaria) wordt steeds gewoner, blijkt uit kweekproeven én rupsenvondsten. Belangrijk onderdeel van een ecologisch profiel: gedrag in de tijd. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje

De krakeling (Diloba caeruleocephala) wordt vooral gekoppeld aan meidoorn en sleedoorn. Maar waardplantkeuze verschilt per biotoop: in Veluwse natuurgebieden benut de soort lijsterbes en krentenboompje. #SectieBink #Entomologie #ElkeDagEenInsect #ElkeDagEenRups #InsectenWeetje