ESB

Door hyperglobalisering zijn productieketens steeds internationaler en complexer geworden. De afhankelijkheden binnen deze ketens zijn daarmee toegenomen, maar ook minder zichtbaar. Hoe kunnen dergelijke kwetsbaarheden toch systematisch in kaart worden gebracht? esb.nu/kijk-dieper-...

De sluiting van de interne Schengen­grenzen leidde tijdelijk tot een daling van de economische activiteit in grensgemeenten met drie à vier procent. Dit blijkt uit een difference-in-differences-analyse van Kapanadze en Pytliková esb.nu/dichte-schen...

In het debat over de landbouwtransitie gaat de aandacht vooral uit naar innovatie, ondernemerschap en nieuwe verdienmodellen. Minder aandacht is er voor de economische prikkels die er uitgaan van de grondmarkt, schrijven Bakker et al. esb.nu/agrarische-g...

Klimaatverandering zorgt voor extremer weer. Wat zijn de economische gevolgen daarvan? En wat kunnen we doen om de schade te beperken? Lees de inleiding in ESB 4862 Omgaan met klimaatschade door Rutger Schilpzand via: esb.nu/klimaatadapt...

Klimaatverandering heeft gevolgen voor de Nederlandse economie. Voor economisch onderzoek en beleid vraagt dit om steviger inzetten op het beperken van klimaatschade, het vergroten van kennis en het verbeteren van economische analyses, en het versterken van de weerbaarheid. esb.nu/betere-econo...

Extreem weer komt in een veranderend klimaat vaker voor. Nu de klimaatdoelen verder uit zicht raken, is een versnelling van klimaatadaptatie noodzakelijk om de schade te beperken, schrijft Botzen. esb.nu/extremer-wee...

Door AI wordt het makkelijker om te voorspellen hoeveel consumenten ergens voor willen betalen. Daardoor kunnen bedrijven prijzen nauwkeuriger op de persoon afstemmen. Dit kan leiden tot efficiëntere markten, maar ook tot hogere consumenten­prijzen schrijft Roozenbeek. esb.nu/met-ai-kunne...

Door klimaatverandering komen extreme temperaturen vaker voor. Naast directe schade aan mens en natuur kunnen zulke temperatuurontwikkelingen ook de economie raken, schrijven Bonam en Marotta. esb.nu/mondiale-hit...

Particuliere investeerders in startende bedrijven (business angels) die lid zijn van een netwerk of samen investeren met durfkapitaalfondsen, steken vaker geld in vrouwelijke ondernemers. Dit concluderen Capizzi et al. esb.nu/samen-invest...

Sinds maart vorig jaar heeft het Ministerie van Financiën en de Belastingdienst een eigen vrouwennetwerk: ­FemaleFin. We spraken drie bestuursleden: Rixt ­Wilbers, Jessica Havlínova en Marlot Groot ­Kormelink over het doel en hun motivatie. esb.nu/feminiene-kw...

We maken voortdurend keuzes waar vooraf niet duidelijk is wat een alternatief oplevert. We kunnen daarachter komen door actief te leren of sociaal te leren. In mijn proefschrift onderzoek ik hoe deze vormen van leren sociale verandering beïnvloeden. esb.nu/promotie-lot...

Voor landen die milieu belangrijk vinden, kan het verstandig zijn om toch vervuilende producten te subsidiëren. Dit laten Canta et al. zien aan de hand van een tweelandenmodel met identieke productietechnologie, maar verschillende waarderingen van milieu. esb.nu/subsidieer-d...

Een hogere AOW-leeftijd zou ertoe kunnen leiden dat mensen vaker al vóór die leeftijd stoppen met werken. De figuur laat zien dat dit echter nauwelijks gebeurt: het totale aandeel dat vóór de geldende AOW-leeftijd stopt, blijft vrijwel gelijk, schrijven Knol en Schwartz. esb.nu/verhoging-ao...

De huidige geopolitieke spanningen maken het voor Europa belangrijk om afhankelijkheden te verminderen. Maar hoe ontwikkelt de Europese positie in productieketens zich ten opzichte van China en de VS, en waar liggen kansen om strategische afhankelijkheden af te bouwen? esb.nu/europese-afh...

Voor kleine bedrijven was de coronasteun ruim. In de meest getroffen sectoren ving de overheid in 2020 bijna de hele liquiditeitsschok op; deze bedrijven hadden nauwelijks extra financiering nodig. Dat blijkt uit een balansanalyse van Van Loon et al. van 11.857 bedrijven. esb.nu/coronasteun-...

Harry Styles trad in mei en juni maar liefst tien keer op in de Johan Cruijff Arena in Amsterdam. Dit had een opwaarts effect had op de Nederlandse inflatie, schrijven Hooijenga en Kearney. esb.nu/concerten-va...

Nederland laat een groot arbeidspotentieel onbenut omdat mensen met gezondheidsproblemen minder vaak werken. Een deel van die lagere arbeidsdeelname is mogelijk vermijdbaar. Daartoe kan Nederland leren van andere Europese landen, schrijven Stigter et al. esb.nu/onze-arbeids...

Amsterdam telt steeds meer stellen die hoge niveaus van opleiding, inkomen en vermogen cumuleren. De stapeling van verschillende vormen van kapitaal en de toename van het aantal power couples kan stedelijke ongelijkheid vergroten, schrijven Michon, Rubingh en Uitermark. esb.nu/aantal-zeer-...

Overheidsbestedingen aan hernieuwbare energie en klimaatadaptatie leveren aanzienlijk meer economische groei op dan uitgaven die gerelateerd zijn aan fossiele brandstoffen., laten Marotta et al. zien. esb.nu/groene-overh...

Leraren lijken leerlingen uit etnische minderheidsgroepen gunstiger te beoordelen. Dit blijkt uit geanonimiseerde testresultaten van Duitse basisscholen en middelbare scholen die met een difference-in-differences-analyse door Bredtmann et al. bekeken zijn. esb.nu/anonieme-beo...

Tussen 2021 en 2023 daalde het aandeel mensen in armoede, terwijl de mediane armoede-intensiteit juist groter werd. Dat wekt de suggestie dat het armoedeprobleem onder de groep die in armoede bleef groter is geworden. Dat is niet het geval, schrijven van Dijck en Beens. esb.nu/meeste-huish...

De Amerikaanse aandelen zijn historisch hoog gewaardeerd en die waardering is afhankelijk van een kleine groep AI- en technologiebedrijven. Hoe kwetsbaar is Nederland voor een eventuele forse ­correctie van de waardering van AI? esb.nu/correctie-ai...

Het geparkeerde voorstel Wet belasting werkelijk rendement box 3 discrimineert tussen verschillende bestemmingen van vermogen. Dat verstoort een efficiënte ­allo­catie van vermogen. Bovenberg en Cnossen stellen daarom een fiscaal neutrale ­aandeelhoudersbelasting voor. esb.nu/naar-een-neu...

In tegenstelling tot eerder wijzen de meest recente ­cijfers erop dat cao-lonen achterblijven bij de arbeidsproductiviteit. Dat impliceert een lagere koopkracht schrijft Harteveld. esb.nu/het-is-geen-...

In 2008 waren alle beursgenoteerde bedrijven in de VS samen ongeveer evenveel waard als alle beursgenoteerde bedrijven in Europa samen. In 2023 waren Amerikaanse beursgenoteerde bedrijven echter 3,3 keer meer waard dan de Europese. esb.nu/europa-schaa...

De overheid hanteert verlaagde btw-tarieven op arbeidsintensieve diensten, wat de arbeidsvraag opjaagt en jaarlijks ruim 1,3 miljard euro kost. Het afschaffen ervan speelt personeel vrij en levert budgettaire ruimte op, schrijven van Rijn en Ziesemer. esb.nu/afschaffen-v...

Experts waarschuwen voor een drinkwatertekort. Het nadrukkelijker tot uiting brengen van de schaarste in de prijs voor drinkwatergebruik boven een minimum hoeveelheid, kan bijdragen aan waterbesparing. Dat schrijven de Gruijter, de Haan-Tawiah en Roozenbeek. esb.nu/effectievere...

Een onafhankelijke toets op kosteneffectiviteit, alternatieven en langetermijngevolgen kan de doelmatigheid van politieke besluitvorming beter controleerbaar maken, schrijft Duineveld. esb.nu/maak-doelmat...

Dur et al. gaven 2.000 Nederlanders informatie over hun werkelijke marginale belastingdruk en vonden dat mensen die hun marginale belastingdruk overschatten gemiddeld 1,5 uur per week meer gaan werken nadat ze vernemen hoe het echt zit. esb.nu/inzicht-in-b...

De Nederlandse inkomensongelijkheid was in internationaal perspectief altijd laag. Door de hoge dividenduitkeringen in de laatste jaren schiet Nederland echter boven het EU- en het OESO-gemiddelde uit, schrijft Korndewal. esb.nu/dividenduitk...

Bij betere toegang tot het openbaar vervoer neemt op termijn het aantal auto’s af. Dat concluderen Flintz et al. op basis van een difference-in-differencesanalyse naar nieuwe autoregistraties rondom 170 nieuwe treinstations in Duitsland. esb.nu/minder-autos/

ASML is goed voor 17 procent van de Nederlandse private R&D-­uitgaven. Een vergelijking met het buitenland toont dat de Nederlandse concentratie niet uitzonderlijk is, schrijft van Kempen. esb.nu/rd-in-een-la...

Platforms als Google en Amazon tonen vaak resultaten die niet gewenst zijn voor de gebruiker. Waarom gebeurt dat, terwijl de technologie gebruikers juist steeds beter zou moeten kunnen bedienen? esb.nu/verdienmodel...

De plannen van het kabinet om kinderopvang (bijna) gratis te maken, kunnen de vraag naar kinderopvang vergroten. De sector kampt de afgelopen jaren echter al met krapte. Wat zijn daarvan de gevolgen en wat betekent dat voor de kabinetsplannen? esb.nu/arbeidskrapt...

De huisgenoten van iemand die een basisinkomen krijgt, gaan minder werken. Dat concluderen Rhodes et al. op basis van een experiment waarbij 1.000 individuen drie jaar lang 1.000 dollar per maand ontvingen. esb.nu/basisinkomen...

Op Bonaire zullen er meer alleenstaanden onder de armoedegrens leven dan de officiële cijfers tonen, schrijven Nanne, van Bilsen en Mak. esb.nu/armoede-op-b...

Het nieuwe kabinet wil het Nederlands Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI) oprichten. Dat biedt nauwelijks erkende maar veelbelovende kansen om het missiegestuurde innovatiebeleid te versterken, schrijft Janssen. esb.nu/nadi-is-prec...

Versneld of vertraagd, de sterfhuisconstructie van PostNL zal afwijken van de maatschappelijk optimale. Door de brieveninfrastructuur in overheidsbeheer te brengen houdt de overheid de controle over de markttransitie en de publieke dienst, schrijven de Haan en Schinkel. esb.nu/de-minister-...

Het gesprek over een hervorming van het stelsel van belastingen en toeslagen loopt al vele jaren. Een politieke discussie over de pijn die we bereid zijn om te accepteren, is nodig om een hervorming op gang te helpen, schrijven Jorna, Beens en Splint. esb.nu/versimpelen-...

Mensen beoordelen nieuws over gepolitiseerde onderwerpen, zoals klimaatverandering en publieke gezondheid, vaker correct wanneer de conclusie aansluit bij wat zij zelf vinden. Dit concluderen Kartal et al. op basis van een theoretisch model en een enquête-experiment. esb.nu/polarisatie-...

In 2025 stelde Trump importheffingen in op buitenlandse automerken. Bradley et al. tonen aan de hand van verkoopdata van acht miljoen tweedehandsauto’s, dat de prijs van tweedehands buitenlandse auto’s door deze importheffing 0,2 tot 0,6 procent steeg. esb.nu/importheffin...

De vergroening van de energie-intensieve industrie doet vrezen voor banenverlies in de sector. Vaak wordt gewezen op de huidige krappe arbeidsmarkt als vangnet. Maar hoe groot zijn de loopbaanrisico’s voor personeel als grote industriële werkgevers moeten sluiten? esb.nu/herplaatsing...

Europa zal zichzelf moeten versterken. Draghi constateert terecht dat Europa op technologisch vlak steeds verder achterblijft, wat in de huidige geopolitieke situatie ook gevolgen kan hebben voor het borgen van vrede en van gedeelde waarden, schrijft Hasekamp. esb.nu/schaven-aan-...

Nederland is nettobetaler aan de Europese Unie maar ontvangt vanuit verschillende EU-fondsen ook geld voor provinciale ­investeringen. Op de lange termijn leveren deze investeringen geld op en verminderen ze de regionale ongelijkheid, schrijft Ivanova. esb.nu/eu-fondsen-l...

In juli 2020 verlaagde Duitsland tijdelijk het btw-tarief om de economie te stimuleren. Deze verlaging bleek niet effectief, zo concluderen Barczay et al. op basis van consumentenprijsindexdata op productniveau. esb.nu/tijdelijke-b...

Het elektriciteitssysteem wordt nog aangestuurd als honderd jaar geleden, terwijl zon, wind, batterijen en computers de aannames onder die aansturing hebben weggenomen. Hoe zou het net van de toekomst eruit moeten zien en wat levert dat op? esb.nu/lokaal-bepri...

Uit onderzoek van de HBO-Monitor blijkt dat ruim zestig procent van de hbo-gediplomeerden minimaal één keer per week op de werkvloer genAI gebruikt, schrijven Belfi, Hendrikse en Somers. esb.nu/type-ai-gebr...

Planologie en sectorale beleidsmaatregelen bepalen waar de schaarse grond in Nederland voor gebruikt wordt, maar zonder expliciete aandacht voor de grondmarkt blijft het ruimtelijk beleid fragmentarisch en onvoldoende toekomstgericht, schrijven Wellen en Dieleman. esb.nu/laat-economi...

In zijn ESB-artikel trekt Buitenhek de conclusie dat de kosten van bijna gratis kinderopvang veel hoger zijn dan de maatschappelijk baten. Hij negeert in zijn beschouwing echter belangrijke, maar vooraf moeilijker te kwantificeren baten, schrijven van Huizen en Plantenga. esb.nu/investeren-i...

Recente studies wijzen op aanzienlijke potentiële baten van verdere Europese integratie. Hoe realistisch zijn deze schattingen, en hoe haalbaar is het om de veronderstelde barrières beleidsmatig weg te nemen? esb.nu/interne-mark...