Evrim Ağacı

Evrim Ağacı

@evrimagaci.org

💌 Bilimin Yaymamıza Destek Ol: http://dar.vin/EADestek 📸 Instagram: http://dar.vin/instagram

39K followers2 following889 posts

Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Anne-Kız Ekseni Üzerinden Endosimbiyotik Süreçler

evrimagaci.orgRahim İçi Mikrobiyomun Kuşaklar Arası Evrimsel Aktarımıİnsan gastrointestinal sistemi, konakçı ile birlikte evrimleşmiş ve biyolojimizin hayati bir bileşeni hâline gelmiş yoğun bir mikrobiyal topluluk tarafından kolonize edilir. İnsan gastrointestinal sistemi ile bağırsak mikrobiyotasının karşılıklı fayda sağladığı bu ilişki, mikropların konakçı içinde yaşadığı ve her iki tarafın evrimsel avantaj sağladığı endosimbiyotik bir birliktelik olarak görülebilir.[1] Bir asırdan fazla süren araştırmaların ardından, insan rahim içi ortamının steril olduğu ve yenidoğanın mikrobiyomunun doğum sırasında ve sonrasında kazanıldığı fikri, bilim dünyasında kabul görmüş bir dogma hâline gelmiştir.[2] Bu görüşe göre, rahim içi ortam ve amniyotik mayi sterildir; fetüs, mikroorganizmalarla ilk kez doğum sırasında, annenin doğum kanalından geçerken karşılaşır ve bu mikrobiyal etkileşim, doğum sonrası anne ile kurulan ten tene temasla devam eder. Bununla birlikte yeni nesil dizileme tekniklerini kullanan bir dizi yeni çalışma hem insanlarda hem de hayvan modellerinde sağlıklı plasenta ve rahimde kommensal bakterilerin varlığını göstermiştir.[3][4] Klasik “steril rahim” dogmasının aksine, mikroplar plasenta dokusunda[3] , göbek kordonu kanında[5], fetal zarlarda[6], amniyotik sıvıda[7] ve mekonyumda[8] tespit edilmiştir. Bu bulgular, steril rahim paradigmasını sorgulayan birçok araştırmacının, insan mikrobiyomunun ediniminin doğumdan önce rahimde başlamış olabileceğini öne sürmesine yol açmıştır. Böylece anne kaynaklı mikrobiyal bileşenlerin rahim içi ortam ve amniyotik sıvı aracılığıyla fetüse ulaşması, bağırsak mikrobiyotasının kuşaklar arası aktarımında muhtemel bir rol oynayabileceğini göstermekte olup fetal bağırsak mikrobiyatasının kısmen rahim mikrobiyatasından köken alabileceğini düşündürmektedir. Bu erken mikrobiyal etkileşim, rahim içi mikrobiyomun kuşaklar arası evrimsel aktarımına olanak sağlayan endosimbiyotik bir sürekliliği sorgulatmaktadır.
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Atmosfer Hayatta Kalma Modeli Yaşanabilir Gezegen Arayışını Daraltıyor!

evrimagaci.orgAtmosfer Hayatta Kalma Modeli Yaşanabilir Gezegen Arayışını Daraltıyor!NASA, 1992'den bu yana Güneş Sistemimizin dışında 6.000'den fazla gezegenin varlığını doğruladı. Ayrıca 7.000'den fazla şüpheli gezegen hâlâ doğrulanmayı bekliyor. Ötegezegen olarak adlandırılan bu uzak gezegenler, Samanyolu Gökadası'nda bulunduğu tahmin edilen 100 milyarı aşkın yıldızın yaklaşık 4.700'ünün yörüngesinde dönüyor. Güncel tahminler, gökadamızdaki her yıldıza karşılık yaklaşık bir ötegezegen düştüğünü öngörüyor. Sadece birkaç on yıl içinde bilim dünyası olarak, ötegezegenlerin var olup olmadığını merak etmekten binlercesini karakterize etmeye yönelik devasa bir çaba gösterme aşamasına geçtik. Gökadaiçi keşif sürecimiz, aynı zamanda yaşamı veya en azından bildiğimiz anlamıyla yaşamı sürdürebilecek koşullara sahip bir gezegeni arama çabamızdır. Stanford Doerr Sürdürülebilirlik Okulundaki Gezegen Modelleme Grubu'nda doktora sonrası araştırmacı olan Dr. Michelle Hill, bu durumu şöyle açıkladı: "Dışarıda yaşam izleri olup olmadığını öğrenmemizin tek yolu, bu gezegenlerin atmosferini gözlemlemektir."
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Gökbilimciler, Toz Halkalarını Kullanarak Yeni Doğan Gezegenlerin Kütlelerini Tahmin Etmenin Yolunu Buldu!

evrimagaci.orgGökbilimciler, Toz Halkalarını Kullanarak Yeni Doğan Gezegenlerin Kütlelerini Tahmin Etmenin Yolunu Buldu!Warwick Üniversitesi liderliğinde, MIT ve McMaster Üniversitesinden araştırmacıların iş birliğiyle çalışan bir gökbilimci ekibi, yıldızların etrafındaki toz halkalarının özelliklerini kullanarak yeni doğan gezegenlerin kütlelerini tahmin etmek için yeni bir yöntem geliştirdi. The Astrophysical Journal dergisinde yayımlanan bu araştırma, doğrudan görülemeyecek kadar doğdukları ortama gömülmüş gezegenleri bulmak ve karakterize etmek için gökbilimcilere yeni bir yol sunuyor. Genç yıldızları çevreleyen ve girdap gibi dönen gaz ve toz diskleri, gezegenlerin oluştuğu ortamlardır. ALMA gibi yeni ve güçlü teleskoplar, bu ön gezegen disklerinin birçoğunun çarpıcı halka şeklinde yapılar içerdiğini ortaya koydu. Bu yapıların, disklerin içinde dolanan gezegenlere dair ipuçları barındırdığından uzun zamandır şüpheleniliyordu (ancak bugüne kadar onları yorumlamak için sağlam yöntemler bulunamamıştı). Warwick Üniversitesi Astronomi ve Astrofizik Grubundan doktora öğrencisi ve araştırmanın başyazarı Amena Faruqi durumu şöyle açıkladı:
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Bulanık Sular Dikence Balıklarını Daha Koordineli Hale Getiriyor!

evrimagaci.orgBulanık Sular Dikence Balıklarını Daha Koordineli Hale Getiriyor!Proceedings of the Royal Society B dergisinde yayımlanan yeni bir Bristol Üniversitesi çalışmasına göre dikence balıkları, bulanık sularda yiyecek bulmalarına yardımcı olmak için sosyal davranışlarını değiştirebiliyorlar. Biliyoruz ki nehirlerdeki ve denizlerdeki sular, kristal berraklığından yoğun bir bulanıklığa kadar değişkenlik gösterebilir. Algler, çamur ve alüvyon gibi küçük parçacıkların neden olduğu su bulanıklığı, tarım, madencilik, inşaat ve diğer kirlilik türleri nedeniyle birçok nehirde ve kıyı sularında giderek artıyor. Bulanık su görüş mesafesini azalttığı için sucul hayvanların yiyeceklerini, dostlarını veya düşmanlarını görmesini zorlaştırabiliyor.
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Kaplumbağalar, Sincaplar ve Yeşilbaş Ördekler Et de Yiyebilir! ✍️@cagrimbakirci

evrimagaci.orgOtçul Sandığınız Birçok Hayvan Mutlak Otçul Değildir ve Et de Yerler!İnsanların evcil hayvan olarak en sık tercih ettikleri, bakımı en kolay olan hayvanlardan birisi kara kaplumbağalarıdır. Kimi zaman ufacıkken alınan bu hayvanlar, kimi zaman yetişkinken tercih edilebilir. Çoğu zaman insanlar, kaplumbağaların otomatik olarak "otçul" olduğu varsayımıyla onları beslerler. Ancak kaplumbağaların hepsi otçul değildir. Diyetleri, türden türe, hatta yaştan yaşa oldukça değişir. Bazıları ömürleri boyunca etçil ya da otçul olabilir; bazıları gençken etçil, yaşlandıkça hepçildir (hem et hem ot yer); bazı diğerleri ise ömürleri boyunca hepçildir. Genellikle hayvan dükkanlarında satılan kaplumbağalar, bakım kolaylığı sebebiyle otçul türlerden seçilirler.  Etçil ve hepçil kaplumbağalar ufak böcekleri, salyangozları, solucanları yerler. Hatta kimi zaman ölü hayvan leşlerini veya diğer avcılardan artakalan artıkları bile yerler. Benzer şekilde, birçok deniz kaplumbağasının çenesi de kabuklu hayvanların kabuklarını kırmak ve onları yapıştıkları kayalardan sökmek üzere evrimsel süreçte özelleşmiştir. Bunun haricinde deniz kaplumbağaları denizanaları ve süngerleri de yerler (tabii bunlara "et" demek pek mümkün değil). Bazı deniz kaplumbağaları ise tamamen otçuldur; fakat bunlar sayıca azınlıktadır.
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Yeni bir araştırma, bölgedeki iki büyük fay hattındaki sismik basıncın son bin yılın en yüksek seviyesine ulaştığını ve büyük bir deprem riskini artırdığını gösteriyor.

evrimagaci.orgKaliforniya'da Deprem Uyarısı: Fay Hatlarındaki Gerilim Son Bin Yılın ZirvesindeBilim insanları, Kaliforniya'ya büyük bir depremin yaklaşmakta olabileceği konusunda uyarıyor. Son araştırmalar, bölgedeki iki büyük fay hattındaki sismik basıncın son bin yılın en yüksek seviyesine ulaştığını gösteriyor. Journal of Geophysical Research dergisinde yayımlanan yeni makale, beklenen bu depremin tam olarak ne zaman vuracağını tahmin etmiyor. Ancak güney San Andreas Fayı ve San Jacinto Fayı hatlarının son bin yılda hiç olmadığı kadar fazla birikmiş gerilim taşıdığını ortaya koyuyor. Araştırma ekibi bu durumu, "kritik düzeyde yüklü" olarak adlandırıyor.
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Yeni doğmuş bir bebeğin omurgasının sağ veya sol tarafını parmağınızla boydan boya uyardığınızda bebek uyarılan yöne doğru kıvrılır. Peki dokunduğunuz bebekler neden kıvrılıyorlar?

Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Bazı Hastalıklar İçin Tek Aşı Yeterli İken, Bazı Diğerleri İçin Neden Her Yıl Aşı Olmamız Gerekiyor?

evrimagaci.orgBazı Hastalıklar İçin Tek Aşı Yeterli İken, Bazı Diğerleri İçin Neden Her Yıl Aşı Olmamız Gerekiyor?Gribe neden olan influenza virüsü durmaksızın mutasyona uğradığı için, belli düzeyde koruma sağlayabilmek adına her yıl aşı olmamız gerekir. Öte yandan kızamık için çocuklukta sadece 2 doz aşı olmamız yeterlidir; bu aşı bizi ömür boyu korumaktadır. Neden? Cell Reports dergisinde yayımlanan bir araştırma, bu sorunun cevabını bulduğunu ileri sürüyor: Kızamık virüsünün yüzey proteinleri, eğer mutasyona uğrayacak olurlarsa, bulaştıkları hücrelere verimli bir şekilde giremiyorlar. Bu da, kızamık virüsünün evrimsel değişiminin çok masraflı olduğu anlamına geliyor.
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Kasık Fıtığı Evrimsel Bir Miras Olabilir mi? ✍️@dr_sinankilic

evrimagaci.orgKasık Fıtığı Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?Kasık fıtığı (inguinal herni), hem erişkinlerde hem çocuklarda en yaygın olan ve sıklıkla cerrahi müdahale gerektiren bir fıtık tipidir. Bulunduğu anatomik bölgedeki zayıf noktalara göre fıtık ismi değişir. Kasık, göbek, bel, boyun fıtığı gibi isimlerle tarif edilebilmektedir. Aynı hastalığın farklı türde alt başlıkları olarak bilinse de bulunduğu anatomik bölgeye göre semptomları ve tedavileri birbirine benzemeyen birçok fıtık çeşidi mevcuttur. Bu fıtık çeşitlerinden birisi olan kasık fıtığı, bu kadar yaygın ve toplum arasında iyi bilinen bir hastalık olmasına rağmen, oluşum mekanizması ve evrimsel gelişim süreci ile alakalı henüz aydınlatılamamış yönleri de bulunan ilgi çekici tıbbi konulardan birisi olma özelliğini korumaktadır.[1] Yunanca tomurcuk, şişlik anlamına gelen "hernios" kelimesinde türetilen herni, organ ve dokuların, onları çevreleyen duvardaki boşluktan anormal şekilde sarkması veya dışarı doğru çıkıntı yapması olarak tanımlanabilir. Vücudun diğer kısımlarında olduğu gibi karın içerisinde de bulunan zayıf anatomik bölgeler ve özellikle erkek üreme organlarının embriyolojik süreçte yer değişimine aracılık eden inguinal bölge, kasık fıtığının olduğu yerdir.[2]
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Bilim Neden Sadece Bilim İnsanları için Değildir?

evrimagaci.orgBilim Neden Sadece Bilim İnsanları için Değildir?Bilim hakkında ne düşündüğümüz ve ne hissettiğimiz küçük yaşlardan itibaren şekillenir. Bu erken yaşlardaki ilginin bizi gelecekte nereye götüreceğini ise asla bilemeyiz. Örneğin Hannah'yı ele alalım. Küçük bir çocukken cam bir prizmanın güneş ışığını farklı renklere ayırmasına hayranlık duyuyordu. Üniversitede ise ışığın sıvılarla nasıl etkileşime girdiğini inceledi. Hannah bugün gıda sektöründe çalışıyor. Yulaf sütünün sıcak kahveyle karıştığında nasıl değiştiğini incelemek için ışıktan yararlanıyor. Gittiğiniz kafedeki baristanın bitki bazlı harika bir kahve yapabilmesinin ardında, Hannah gibi insanların ürettiği bilgiler yatıyor.
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Yapay Zekâ Güney Afrika'da Yeni Bir Eşitsizlik Türü Yaratabilir mi?

evrimagaci.orgYapay Zekâ Güney Afrika'da Yeni Bir Eşitsizlik Türü Yaratabilir mi?Üretken yapay zekâ, özellikle de sohbet botları ve dijital asistanlar olarak kullanılan büyük dil modelleri, artık gündelik dijital hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline geldi. Bu modeller faydalı bir asistan, sabırlı bir öğretmen, bir müşteri hizmetleri temsilcisi ve hatta duygusal destek kaynağı olarak sunuluyor. Peki, giderek daha fazla insan etkileşimi makineler aracılığıyla gerçekleştiğinde ne olacak?
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Zehirli Kuş Türleri: Kuşlar, Kendilerini Zehirli Yapan Kimyasalları Nereden Buluyor? ✍️@gok_kacira

evrimagaci.orgZehirli Kuş Türleri: Kuşlar, Kendilerini Zehirli Yapan Kimyasalları Nereden Buluyor?Zehirli ve zehirci birçok hayvan olduğunu biliyoruz. Ancak kuşlarda bu özelli,k diğer hayvanlara göre çok daha nadir görülüyor gibi duruyor. Buna rağmen, Kuşlar Alemi'nde de zehirli (İng: "poisonous") bazı türler bulmak mümkün. Bu yazımızda, bu türlere ve özelliklerine genel bir bakış atacağız. Zehirli kuşların en ünlüsü Kukuleteli Pitohui'dir. 1992 yılında bu ilginç türün zehirli olduğunun keşfi, uzun bir süre boyunca zehirli hiçbir üyeyi barındırmadığı düşünülen Kuşlar Sınıfı'nda da zehirli türler olabileceğini göstermiştir.
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Günlük hayatta oluşan anıların çoğu, özel bir çaba harcamadan kendiliğinden şekilleniyor. Ancak beynin bu örtük öğrenmeyi nasıl yürüttüğü ve yaşlandıkça bu mekanizmanın nasıl değiştiği hala tam bilinmiyor.

Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Satürn'ün Halkaları Neden Bazen Kaybolur?

evrimagaci.orgSatürn'ün Halkaları Neden Bazen Kaybolur?Satürn, elbette halkalarıyla ünlüdür. Bu halkalar, gezegeni güneş sisteminin mücevheri haline getirir ve görünür olduğunda sayısız gözlemciyi teleskop başına çeker. Satürn'ün, insanları astronomiye çeken en büyük etken olduğunu, diğer hiçbir gök cisminin bu gezegeni gördükten sonra astronomiye ilgi duyan bu kadar çok kişiyi etkileyemediğini söyleyebilirsiniz. Ancak zaman zaman Satürn, bir "şimdi görüyorsun, şimdi görmüyorsun" sihir numarası yapar ve halkalar tamamen kaybolur. Peki, bu nasıl olur? Ne zaman gerçekleşir? Ve bunu kendiniz nasıl gözlemleyebilirsiniz?
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

ABD'nin Appalachia Bölgesinde Devasa Lityum Rezervleri Keşfedildi!

evrimagaci.orgABD'nin Appalachia Bölgesinde Devasa Lityum Rezervleri Keşfedildi!Lityum, günümüzün en gözde minerali olarak dikkat çekiyor. Birçok şarj edilebilir bataryanın hayati bir bileşeni olan bu minerale, teknoloji şirketleri büyük bir ilgi gösteriyor. Bu durum, lityum talebini tüm zamanların en yüksek seviyesine çıkarıyor. Günümüzde ABD, ihtiyaç duyduğu lityumun yarısından fazlasını ithal ediyor. Ancak ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) tarafından yayımlanan yeni bir araştırma, bu durumun değişmek üzere olduğunu gösteriyor.
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Koleksiyonumdaki en sevdiğim element bizmut. Doğada sıradan görünen cevherleri, nasıl oluyor da küp küp basamaklanan, rengarenk parıldayan kristallere dönüşüyor?

Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Hayvan Hakları Nedir? Hayvan Haklarıyla İlgili Hangi Kitapları Okumalısınız? ✍️@BeyterTaner

evrimagaci.orgHayvan Etiği ile İlgili Okumanız Gereken 20 KitapHer yıl en az 60 milyar hissedebilen canlıyı (yüz tanıyan, rüya gören, sosyalleşen, bir dereceye kadar akıl yürütebilen, acı kaynağından kaçan ve çığlık atan, iletişim kuran, sosyalleşen, favori oyun ve yemeği olan) yemek için öldürüyoruz. Bunların çok büyük bir kısmının fiziksel ve psikolojik acı çektiği açıkça görünüyor. Yalnızca tabağımızda yemek olarak değil; kıyafet, kozmetik, yarışlar ve sirkler, deneyler vb. birçok alandaki hayvan kullanımı modern toplumların temel mekanizmasının çekirdeğinde yer alıyor gibi duruyor. Bu ahlaken tartışmaya değer bir mesele ki bundan ötürü felsefecilerin uygulamalı etik başlığında en çok tartıştığı konu başlıklarından biri hayvan hakları olmaya devam ediyor. Hayvan hakları meselesi; ahlak felsefesi, hukuk, bilişsel bilimler, psikoloji, dinler tarihi, antropoloji ve daha birçok entelektüel alanla temas eden ve ilk bakışta görüldüğünden çok daha kapsayıcı, belirleyici ve mühim olan bir konuma sahip. Bu nedenle hayvan hakları ve etiğine yönelik kitapları okuyarak bu konuda daha fazla bilgilenmek son derece önemli.
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Geleceğin Savaşları: Bilim Kurguyu Aratmayan En Yeni ve Korkutucu Silahlar!

evrimagaci.orgGeleceğin Savaşları: Bilim Kurguyu Aratmayan En Yeni ve Korkutucu Silahlar!Söylemesi zor ama savaşların geleceği giderek Black Mirror dizisindeki sahneleri andırmaya başlıyor. Artık ülkeler sadece füze stoklamakla kalmıyor; görünmez ışınlara, korkutucu zihin kontrol makinelerine ve çığlık atan silahlara da yatırım yapıyorlar. Bu nedenle, sahada savaşan askerleri unutmanın vakti gelmiş olabilir. Savaş alanlarına çoktan girmeye başlamış en tuhaf, en korkutucu ve en bilim kurgu benzeri silahları sizin için derledik.
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Nöral Devrelerin Doğrudan Modülasyonu ve Biyolojik Yazılım Mühendisliği

evrimagaci.orgBeyne Elektrikle Komut Yazmak: Elektriksel Nöral Kodlama Nedir?Sinir sistemi, biyolojik evrimin ürettiği karmaşık biyolojik bilgi işleme sistemleri arasında yer alır. Bu ağın işleyişine müdahale etme çabaları modern nörobilimde; farmakoloji, ultrason, manyetik stimülasyon, kapalı döngü kod çözme ve lezyon/ağ yaklaşımlarının yanı sıra şu iki doktrin üzerinden şekillenmiştir: İlk doktrin, hücrenin genetik ekspresyonunu modifiye ederek onu dış uyaranlara duyarlı hale getiren genetik/moleküler kodlama yaklaşımlarıdır. Özellikle optogenetik, ışığa duyarlı opsin proteinlerinin genetik aktarım yoluyla nöronlarda ifade edilmesini sağlar. Bu opsinler ışıkla aktive olduklarında iyon kanalı veya iyon pompası gibi davranarak hücre zarındaki iyon akışını değiştirir ve böylece nöronun elektriksel aktivitesini kontrol etmeye olanak tanır. Bu nedenle optogenetik, genetik mühendisliği ile fiziksel ışık uyarımını birleştiren bir nöromodülasyon yöntemidir.
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Teleskop Kundağı ve Takip Sistemi Nedir? ✍️@ogetaykayali

evrimagaci.orgTeleskop Kundağı ve Takip Sistemi Nedir?Teleskop kundağı (ya da kurgu sistemi) bir teleskobun olmazsa olmazıdır. Hiçbirimiz teleskobun yalnızca tüpünü alıp gözlem yapma şansına sahip değiliz. Öncelikle teleskobu sağlam bir şekilde, yere oturtacak bir yapıya ihtiyacımız var. Bu yapı gerektiğinde Dünya'nın dönüş hareketinden dolayı gece boyunca yer değiştiren yıldızları da takip etmeli. Aksi halde baktığımız bir bölgedeki yıldızlar sürekli görüntüden çıkacaktır. Eğer astrofotoğrafçılık yapıyorsanız bu kesinlikle istemediğimiz bir şeydir. Tüm bunlara değinmeden önce, gökyüzündeki koordinat sistemlerine biraz değinmeliyiz. Çünkü teleskobun baktığı yer gökyüzüdür ve her baktığınız noktanın bir koordinatı bulunur. Her ne kadar bunu düşünerek yapmasak da teleskobun hareketini anlamak açısından oldukça önemli bir konudur.
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Beyin sapından kalp, akciğer ve sindirim sistemine yayılan bu sinir, vücudun "dinlen ve sindir" modunu yöneterek stresi frenliyor.

Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

MR Cihazları Nasıl Çalışır? Manyetik Rezonans Görüntülemenin Fiziksel Temelleri Nelerdir?

evrimagaci.orgMR Cihazları Nasıl Çalışır? Manyetik Rezonans Görüntülemenin Fiziksel Temelleri Nelerdir?Manyetik rezonans görüntüleme (MRG), vücudun içinin açık ameliyat veya zararlı radyasyon kullanılmadan detaylı bir şekilde görüntülenebilmesini sağlayan bir teknolojidir. Bu görüntüleme işlemi de MR cihazları olarak tabir ettiğimiz tıbbi cihazlar ile gerçekleşir. MR cihazlarında X-ışınlarının aksine güçlü manyetik alanlar ve radyo dalgaları kullanılarak kemiklerin ardındaki yumuşak dokular, beynin karmaşık yapısı, eklemlerdeki en küçük yırtılmalar dahi yüksek detayla ortaya çıkarılır. Cihazın çalışma prensibi ise atom çekirdeklerinin dinamiği ve kuantum fiziği ile ilgilidir.
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Hipopotam Yasası: Hipopotamlar, Alternatif Bir Et Kaynağı Olabilir miydi? ✍️@AlperSelcukoglu

evrimagaci.orgHipopotam Yasası: Hipopotamlar, Alternatif Bir Et Kaynağı Olabilir miydi?1910 yılında Amerika Birleşik Devletleri, Sanayi Devrimi’nin ivmesiyle hızla büyümüş; nüfus, son 50 yılda neredeyse üç katına çıkarak 100 milyona yaklaşmıştı. Ancak bu büyüme, doğanın sınırlarını yok sayan bir açgözlülükle ilerliyordu. Ormanlar yok edilmiş, dağlar delinmiş, bizonlar ve yolcu güvercinlerinin nesli neredeyse tükenmişti. Büyükbaş hayvancılık ise aşırı otlatma nedeniyle çöküşe geçmişti. Et arzı azalmış, halk arasında köpek eti tüketimi dahi konuşulmaya başlanmıştı. Tam da bu dönemde, ülkenin güneydoğusunda farklı bir kriz baş gösterdi. 1884 New Orleans Dünya Fuarı’nda Japonya’dan süs bitkisi olarak getirilen zarif mor çiçekli su sümbülleri (Eichhornia crassipes) başta parkları ve bahçeleri süsledi. Ancak bu estetik bitki kısa süre içinde ekolojik bir felakete dönüştü. Haftalar içinde sayısı iki katına çıkan su sümbülleri, gölleri ve nehirleri boğmaya; balıkçılığı çökertmeye ve Meksika Körfezi’ne ulaşan yolları felce uğratmaya başladı. ABD Savaş Bakanlığı, bitkiyle baş etmek için <el ile temizleme, zehirleme ve hatta yakma gibi birçok yöntem denedi. Ancak hiçbir girişim bu istilacı bitkiyi durdurmaya yetmedi.
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Kara Delikler ve Entropi: Kara Deliklerden Neden Kaçamayız? ✍️@makavelithadn

evrimagaci.orgKara Delikler ve Entropi: Kara Deliklerden Neden Kaçamayız?İlk kez Karl Schwarzschild tarafından, Einstein'ın genel görelilik teorisinin bir yorumlaması olarak ortaya atılan ve John Wheeler tarafından adlandırılan kara delik fikri günümüze kadar büyük bir ilgiyle takip edildi. Pek çok kuramsal fizikçinin üzerine kafa yorduğu, teoriler geliştirdiği ve gizeminin çözülmesiyle kuantum kütle çekimi kuramının da önünü açması öngörülen kara delikler, yakın zamanda bir tanesinin fotoğrafının çekilmesiyle hem Einstein'ın genel göreliliğini bir kez daha doğruladı hem de üzerine çalışan bilim insanlarının çalışma isteğini arttırdı. Kara deliklerle ilgili detaylı bilgiyi buradan, söz konusu kara delik fotoğrafıyla ilgili bilgileri buradan alabilirsiniz. Hepimiz bilim kurgu filmlerinde ve romanlarında kara deliklerden ışığın dahi kaçamayacağını görmüşüzdür. Klasik fiziğe göre; ışığı kovalayan bir uzay aracından ölçülen ışık hızı, araç ve ışığın hızlarının farklarının mutlak değeri iken, Einstein'a göre bu durum böyle değildir. Einstein'a göre ışık, herhangi bir kaynağın hızına veya gözlemciye göre değişken bir hızda hareket etmez. Gözlemci hangi hızla hareket ediyor olursa olsun ışık gözlemciden hep aynı ve sınırlı bir hız ile uzaklaşacaktır. Einstein'ın teorilerinden önce Michelson-Morley bunu deneysel olarak kanıtlamış ve Newton uzayının içerdiği ve ışığın içinde hareket ettiği öngörülen ortamın (eter) var olmadığını göstermişlerdir. Peki evrenimizin en hızlı parçacıkları olan fotonlar dahi bir kara deliğin tekilliğine çekilmekten kaçamıyorsa, tekilliği bu kadar özel kılan nedir?
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Algısal karar alma süreci memelilerde iyi biliniyor, fakat diğer omurgalılarda nasıl işliyor? Yeni bir araştırma, Avrupa leş kargalarının (Corvus corone) görsel hareketi ayırt etme görevinde hata payını artırmadan ortalama 235 milisaniyede bilinçli kararlar aldığını gösterdi.

Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Bir Maddenin Sıcaklığı Kütlesini Etkiler mi?

evrimagaci.orgBir Maddenin Sıcaklığı Kütlesini Etkiler mi?Bir maddenin sıcaklığı kütlesini etkiler mi? Neredeyse tüm kimyaya giriş ve fiziğe giriş ders kitaplarında bu soru ile ilgili bulabileceğimiz cevap "hayır" şeklindedir. Düşük hassasiyette bir gözlemde sisteme enerji verildiği zaman enerji vermemizden kaynaklı bir kütle artışı gözleyemeyiz. Tabii düşük hassasiyette... Burada maddenin sıcaklık ile faz değişimini (madde halleri arası geçiş) ya da hacimsel değişimini (genleşme vs.) değil, miktar ve enerjisi ile ilgili bir nicelik olan ve klasik fizikte değişmez kabul edilen kütlenin bir maddenin ortalama moleküler kinetik enerjisinin ölçüsü olan sıcaklık ile değişimini ele alalım. Çünkü kütle ve enerji eşdeğerini biliyoruz. O halde başlıktaki sorumuzun gerçek cevabı "evet" olmalıdır.
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Retinoblastom

evrimagaci.orgRetinoblastomRetinoblastoma, retina dokusundan köken alan ve çoğunlukla erken çocukluk döneminde görülen malign bir göz tümörüdür.[2][8] Çocukluk çağındaki en yaygın intraoküler kanser olarak kabul edilen bu hastalık, temel olarak hücre döngüsünü düzenleyen RB1 geni adlı tümör baskılayıcı genin işlev kaybı sonucunda gelişir.[7][12][14] Normal koşullarda RB1 geni tarafından üretilen pRB proteini, hücrelerin kontrolsüz şekilde bölünmesini engelleyerek hücre döngüsünün G1-S kontrol noktasını düzenler.[7][21] Ancak RB1 genindeki mutasyonlar sonucunda pRB proteini işlevini kaybeder ve retina hücreleri kontrolsüz proliferasyona uğramaya başlar.[7][12] Bu durum özellikle gelişimsel olarak hızlı bölünen retinal progenitör hücrelerde tümör oluşumuna neden olur.[2][11] Retinoblastoma gelişiminde sıklıkla “iki vuruş hipotezi” olarak bilinen moleküler mekanizma rol oynar. Buna göre RB1 geninin her iki alelinin de inaktive olması gerekir.[12][13]
Evrim Ağacı
@evrimagaci.org

Bilimin gözünden evrenin en sıcak bölgeleri ve anları

evrimagaci.orgNe Kadar Sıcak Olabilir? Evren'in Zirve SıcaklıklarıEvren'deki en yüksek sıcaklık arayışı, teorik fiziğin sınırları ile deneysel laboratuvar başarılarını kesiştiren önemli bir konudur. Sıcaklık, bir parçacık topluluğunun ortalama enerjisinin bir ölçüsüdür. Mutlak sıfır (mutlak en soğuk sıcaklık) bir alt sınırdır fakat herhangi bir sonlu işlem dizisiyle ulaşılamaz olup Evren'de bir üst sınırın olup olmadığına yönelik soru, bilim insanlarını meşgul etmektedir. En yüksek sıcaklıkları incelerken hem laboratuvar ortamında yapay olarak oluşturulan rekorlara hem de doğada meydana gelen en şiddetli kozmik olaylara bakmak gerekir.