Gleann an Phúca / Glenaphuca i gCo. Chorcaí (Logainm.ie #12339) Gleann an Phúca = 'the glen of the pooka' 'púca' = hobgoblin, pooka, puck (taibhse scanrúil) 'púca na sméar' = fruit-destroying pooka, herald of winter
logainm.bsky.social
logainm.bsky.social
@logainm.bsky.social
Bunachar Logainmneacha na hÉireann, arna fhorbairt ag Gaois, Fiontar & Scoil na Gaeilge (DCU) i bpáirt leis an mBrainse Logainmneacha. Placenames Database of Ireland, developed by Gaois, Fiontar & Scoil na Gaeilge (DCU) and The Placenames Branch.
438 followers61 following171 posts
Féach téama na seachtaine seo: Chugat an púca! www.logainm.ie/ga/teamai/193 "...agus sinn i mbéal an gheimhridh in Éirinn pléimis cuid de na deacrachtaí a bhaineann leis an eilimint seo 'púca' a aithint in ainmneacha bailte fearainn agus i logainmneacha eile nach iad" - An Brainse Logainmneacha
See this week's theme: Púca in placenames, a researcher’s nightmare www.logainm.ie/en/themes/193 "As we reach the beginning of the Irish winter, we can discuss the tricky issue of the identification of the 'púca' in townland names and other toponyms." - The Placenames Branch.
Cnocán an Bhácúis / Mountoven i gCo. Chiarraí (Logainm.ie #24606) 'cnocán' = hillock 'bácús' = oven, bakehouse Nóta mínithe: ‘the hillock of the oven, bakehouse’
Féach chomh maith milisín na míosa seo: "B’fhéidir go spreagfaidh mílisín na míosa seo na seandálaithe bia chun aghaidh a thabhairt ar an loiscreán agus arán stairiúil ár sinsir a athbheochan. Agus ní go seanbhlastúil a deirimid é sin!" - An Brainse Logainmneacha www.logainm.ie/ga/teamai/206
See the Monthly Morsel: "...we hope that this month’s ‘morsel’ provides a sufficient taster to awaken interest among food archaeologists to perhaps rediscover some of the long lost flavours that our ancestors doubtless enjoyed in their breads." -The Placenames Branch www.logainm.ie/en/themes/206
Tír an Choirce, An Mhí Tirachorka, Meath www.logainm.ie/ga/38244 Tír an Choirce = 'the land of the oats'
"...is cinnte go bhfuil Gort an Choirce.., ar chaith cuid mhór daoine tréimhse i nGaeltacht Thír Chonaill i rith laethanta a n-óige, ar cheann de na logainmneacha is coitianta atá ar eolas ag daoine ina bhfuil tagairt don choirce" - An Brainse Logainmneacha www.logainm.ie/ga/teamai/189
"...one of the best known placenames referring to coirce “oats” is surely Gort an Choirce “the field of oats”, where so many spent time in the Donegal Gaeltacht during their youth" - The Placenames Branch www.logainm.ie/en/themes/189
Machaire Solas, Dún na nGall Magherasollus, Donegal www.logainm.ie/ga/16378 Machaire Solas = 'bright plain' "Is é is dóichí gurb é an aidiacht solas “bright, clear, light-giving” (solus, DIL) a cháilíonn 'machaire' anseo seachas an t-ainmfhocal" - An Brainse Logainmneacha
"...d’fhéadfadh sé, cinnte, gur fíorshoilse éigin a thug ainm don talamh réidh seo...nó b’fhéidir gur ainm luath é ina bhfuil solas ag feidhmiú mar aidiacht, agus cáilíocht mholta éigin á cur i leith an mhachaire féin..." Féach: Gile, glaine, uisce agus soilse www.logainm.ie/ga/teamai/188
"...it could be a later coinage meaning ‘field, plain of (the) lights’ ...or it could be an early coinage in which 'solas', as an adjective, is ascribing some unascertainable quality of clarity to this stretch of level land..." See: Light and clear water www.logainm.ie/en/themes/188
Alt spéisiúil anseo ó Chris Baraniuk (BBC Future) maidir le stair shaibhir an fhiadhúlra atá ceilte i logainmneacha na hÉireann. Great piece from BBC Future’s Chris Baraniuk on the rich history of wildlife hidden in Irish placenames. www.bbc.co.uk/future/artic...
Críoch na Sméar, Dún na nGall Creenasmear, Donegal (Logainm.ie #14331) “the territory of the (black)berries”
Sméara, mulláin agus driseacha www.logainm.ie/ga/teamai/186 "Níl ach dornán ainmneacha bailte fearainn a dhéanann tagairt don chaor beag milis seo, an sméar. Orthu seo tá Mullán na Sméar/Mullaunnasmear..." - Conchubhar Ó Crualaoich & Aindí Mac Giolla Chomhghaill, An Brainse Logainmneacha
Blackberries, greenfields, and briars www.logainm.ie/en/themes/186 "One of the few townland names that refers to the sméar “(black)berry” in its original Irish form is Mullaunnasmear/Mullán na Sméar..." - Conchubhar Ó Crualaoich & Aindí Mac Giolla Chomhghaill, The Placenames Branch
Cúil an Chéachta, Cill Mhantáin Coolakay, Wicklow (Logainm.ie #55110) 'the recess, nook of the plough'
Féach téama na seachtaine: An tSeisreach Mhór "...is amhlaidh go bhfuil roinnt logainmneacha ann a thagraíonn do thalamh treafa, don treabhdóireacht nó don chéachta féin nó cuid de. Mar is iondúil, áfach, is minic nach mar a shíltear a bhítear" - An Brainse Logainmneacha www.logainm.ie/ga/teamai/205
See this week's theme: Shesheraghmore "..some names refer either to plough-land, ploughing or specifically to the plough (or a part thereof), although, as usual, some of the placenames in question are not quite what they seem at first sight." - The Placenames Branch www.logainm.ie/en/themes/205
Áit Tí na Scoile, Maigh Eo Attinaskollia, Mayo www.logainm.ie/ga/36814 'the place of the house of the school / of the schoolhouse' .i. áit ina raibh teach scoile
Féach chomh maith téama na seachtaine: www.logainm.ie/ga/teamai/185 "I gcás Áit Tí na Scoile agus Tigh na Scoile téann an fhianaise stairiúil siar go dtí na blianta 1617 agus 1567 faoi seach..." - Conchubhar Ó Crualaoich & Aindí Mac Giolla Chomhghaill, An Brainse Logainmneacha
See also this week's theme: www.logainm.ie/en/themes/185 "In the case of Áit Tí na Scoile and Tigh na Scoile the earliest evidence dates from 1617 and 1567..." - Conchubhar Ó Crualaoich & Aindí Mac Giolla Chomhghaill, The Placenames Branch
An Abhaill, Loch Garman Theoil, Wexford www.logainm.ie/ga/52402 ‘the apple-tree’
Féach chomh maith téama na seachtaine: Úlloird, abhlacha agus athmhíniú sa Ghaeilge www.logainm.ie/ga/teamai/184 "Ní nach ionadh, mar sin go bhfuil idir úll (an toradh) agus abha(i)ll (an crann) le fáil ina oiread sin ainmneacha bailte fearainn anuas go dtí ár linn féin." - An Brainse Logainmneacha
See also this week's theme: More orchards, more apple-trees and native folk etymologies www.logainm.ie/en/themes/184 "Little wonder, then, that úll “apple” and abha(i)ll “apple-tree” should feature in so many townland names down to our own times." - The Placenames Branch
Ceapach na nÚll, Gaillimh Cappaghnanool, Galway www.logainm.ie/ga/19972 'the (tillage-)plot of the apples'
Féach téama na seachtaine: 'Macghníomhartha san úllord'. "Bhí an-tábhacht ag roinnt le húill in Éirinn anallód, mar is léir ó líon mór na dtagairtí don toradh agus don chrann araon in ainmneacha Gaeilge na mbailte fearainn..." - An Brainse Logainmneacha www.logainm.ie/ga/teamai/183
See this week's theme: 'Apple-trees and orchards, and youthful deeds'. "Apples were also clearly an important foodstuff in Gaelic Ireland, and as there are many references to both the fruit and the tree in the townland names of Ireland." - The Placenames Branch www.logainm.ie/en/themes/183
Coill Uisce, Uíbh Fhailí Killiskea, Offaly www.logainm.ie/ga/42305 ‘wood of (the) water’
Féach chomh maith milisín na míosa seo: Foláireamh do lucht pleanála, deis do lucht athfhliuchta! (Cuid II) www.logainm.ie/ga/teamai/181
See also this month’s morsel: Placenames and floods: a red flag for planners, a boon for rewetting! (Part II) www.logainm.ie/en/themes/181
Baile na Buaile, Loch Garman Ballynabola, Wexford www.logainm.ie/ga/53514 ‘the town(land) of the boley, summer pasture’ (see dil.ie s.v. búaile; FGB s.v. buaile) Logainmneacha agus tuilte: foláireamh do lucht pleanála, deis do lucht athfhliuchta! www.logainm.ie/ga/teamai/176
Placenames and floods: a red flag for planners, a boon for rewetting! (Part I) www.logainm.ie/en/themes/176
Barr Eanaigh i nGaillimh Barranny, Galway (Logainm.ie #18413) 'high ground of (the) marsh' Eanach Dhúin / Annaghdown (Logainm.ie #18411) 'marsh of (the) fort' Féach chomh maith: Logainmneacha agus tuilte: foláireamh do lucht pleanála, deis do lucht athfhliuchta! www.logainm.ie/ga/teamai/176
Ré na hIomána, An Clár Reanahumana, Clare (Logainm.ie #7884) 'the level ground of the hurling (the level hurling-ground)' Féach 'An Camán / Hurley Point' sa gcontae céanna: www.logainm.ie/ga/104145
Féach chomh maith: "Craobh na hIomána, camáin agus camaibhneacha" "...is dócha gurb í tagairt is dírí dá bhfuil againn in ainmneacha bailte fearainn ná Ré na hIomána/Reanahumana “the level ground of the hurling (i.e., the level hurling-ground)” i gContae an Chláir." www.logainm.ie/ga/teamai/54
See also: "The hurling championship, hurls/hurleys, and crooked rivers." "...probably the most obvious townland name to refer to hurling is Reanahumana/Ré na hIomána “the level ground of the hurling (the hurling ground)” in County Clare. www.logainm.ie/en/themes/54
Ceardlann Logainmneacha / Placenames Workshop 2026 Logainmneacha agus an Éiceolaíocht sa Chomhthéacs Eorpach / Placenames and Ecology in the European Context 📍DCU All Hallows Campus - Drumcondra, Dublin 📅 Thursday, July 23 Gach eolas le fáil anseo / for more info see: www.dcu.ie/fiontarscoil...
Baile na Trá , Loch Garman Ballytra, Wexford (Logainm.ie #54187) 'town(land) of/at the strand'
Féach téama faoi thrácht: Tránna, aiteann agus aistriúcháin "Díol spéise gur minicí baile “town(land)” ná aon eilimint aicmithe eile in éineacht le trá...” (Conchubhar Ó Crualaoich & Aindí Mac Giolla Chomhghaill, An Brainse Logainmneacha) www.logainm.ie/ga/teamai/177
See featured theme: Strands, furze, and translations "In townland names where we have the structure 'na trá' “of the strand, beach” the generic element baile “town(land)” is most common..." (Conchubhar Ó Crualaoich & Aindí Mac Giolla Chomhghaill, The Placenames Branch) www.logainm.ie/en/themes/177
An Mháiteach, Liatroim Mautiagh, Leitrim www.logainm.ie/ga/29756 the flooded place máiteach < báiteach An Milisín Míosúil: Logainmneacha agus tuilte: foláireamh do lucht pleanála, deis do lucht athfhliuchta! The Monthly Morsel: Placenames and floods: a red flag for planners, a boon for rewetting!
"...bíonn leideanna sna logainmneacha don duine a bheadh ag iarraidh a fháil amach an bhfuil baol tuilte ann in áit ar leith" (Conchubhar Ó Crualaoich & Justin Ó Gliasáin, An Brainse Logainmneacha) www.logainm.ie/ga/teamai/176
"...placenames doubtless often provide us with a lead as to an area’s suitability for rewetting or its inclination to flood." (Conchubhar Ó Crualaoich & Justin Ó Gliasáin, The Placenames Branch) www.logainm.ie/en/themes/176
Baile Eoin, Loch Garman Ballyowen, Wexford www.logainm.ie/ga/53384 Féach téama faoi thrácht: Eoin, Seán agus tuilleadh meascáin (Cuid I) www.logainm.ie/ga/teamai/174 See featured theme: A confusion of Johns (Part I) www.logainm.ie/en/themes/174
Teach Eoin, Ros Comáin Saint John's, Roscommon www.logainm.ie/ga/2112 “the (religious) house of Saint John” Oíche Fhéile Eoin / Oíche Fhéile Sin Seáin, 23 Meitheamh St John’s Eve, 23 June