logainm.bsky.social

logainm.bsky.social

@logainm.bsky.social

Bunachar Logainmneacha na hÉireann, arna fhorbairt ag Gaois, Fiontar & Scoil na Gaeilge (DCU) i bpáirt leis an mBrainse Logainmneacha. Placenames Database of Ireland, developed by Gaois, Fiontar & Scoil na Gaeilge (DCU) and The Placenames Branch.

438 followers61 following171 posts

Gleann an Phúca / Glenaphuca i gCo. Chorcaí (Logainm.ie #12339) Gleann an Phúca = 'the glen of the pooka' 'púca' = hobgoblin, pooka, puck (taibhse scanrúil) 'púca na sméar' = fruit-destroying pooka, herald of winter

Féach téama na seachtaine seo: Chugat an púca! www.logainm.ie/ga/teamai/193 "...agus sinn i mbéal an gheimhridh in Éirinn pléimis cuid de na deacrachtaí a bhaineann leis an eilimint seo 'púca' a aithint in ainmneacha bailte fearainn agus i logainmneacha eile nach iad" - An Brainse Logainmneacha

logainm.ieChugat an púca\! Inse an Phúcaigh/Inch or Inchaphuca (logainm.ie \#[3600](https://www.logainm.ie/ga/3600))Bunachar oifigiúil dátheangach logainmneacha na hÉireann.

See this week's theme: Púca in placenames, a researcher’s nightmare www.logainm.ie/en/themes/193 "As we reach the beginning of the Irish winter, we can discuss the tricky issue of the identification of the 'púca' in townland names and other toponyms." - The Placenames Branch.

logainm.iePúca in placenames, a researcher’s nightmare Inch or Inchaphuca/Inse an Phúcaigh (logainm.ie \#[3600](https://www.logainm.ie/ga/3600)).The official bilingual database of placenames in Ireland.

Féach chomh maith milisín na míosa seo: "B’fhéidir go spreagfaidh mílisín na míosa seo na seandálaithe bia chun aghaidh a thabhairt ar an loiscreán agus arán stairiúil ár sinsir a athbheochan. Agus ní go seanbhlastúil a deirimid é sin!" - An Brainse Logainmneacha www.logainm.ie/ga/teamai/206

logainm.ieCnocán an Bhácúis / Mountoven ‘the hillock of the oven, bakehouse’ (logainm.ie \#[24606](https://www.logainm.ie/ga/24606))Bunachar oifigiúil dátheangach logainmneacha na hÉireann.

See the Monthly Morsel: "...we hope that this month’s ‘morsel’ provides a sufficient taster to awaken interest among food archaeologists to perhaps rediscover some of the long lost flavours that our ancestors doubtless enjoyed in their breads." -The Placenames Branch www.logainm.ie/en/themes/206

logainm.ieMountoven / Cnocán an Bhácúis ‘the hillock of the oven, bakehouse’ (logainm.ie \#[24606](https://www.logainm.ie/en/24606))The official bilingual database of placenames in Ireland.

"...is cinnte go bhfuil Gort an Choirce.., ar chaith cuid mhór daoine tréimhse i nGaeltacht Thír Chonaill i rith laethanta a n-óige, ar cheann de na logainmneacha is coitianta atá ar eolas ag daoine ina bhfuil tagairt don choirce" - An Brainse Logainmneacha www.logainm.ie/ga/teamai/189

logainm.ieGort an Choirce “an pháirc atá faoi choirce” (logainm.ie \#[17566](https://www.logainm.ie/en/14446))Bunachar oifigiúil dátheangach logainmneacha na hÉireann.

"...d’fhéadfadh sé, cinnte, gur fíorshoilse éigin a thug ainm don talamh réidh seo...nó b’fhéidir gur ainm luath é ina bhfuil solas ag feidhmiú mar aidiacht, agus cáilíocht mholta éigin á cur i leith an mhachaire féin..." Féach: Gile, glaine, uisce agus soilse www.logainm.ie/ga/teamai/188

logainm.ieGile, glaine, uisce agus soilse Áthán Solais/Lightford (logainm.ie #[35733](https://www.logainm.ie/ga/35733))Bunachar oifigiúil dátheangach logainmneacha na hÉireann.

"...it could be a later coinage meaning ‘field, plain of (the) lights’ ...or it could be an early coinage in which 'solas', as an adjective, is ascribing some unascertainable quality of clarity to this stretch of level land..." See: Light and clear water www.logainm.ie/en/themes/188

logainm.ieLight and clear water Lightford/Áthán Solais (logainm.ie #[35733](https://www.logainm.ie/en/35733)).The official bilingual database of placenames in Ireland.

Alt spéisiúil anseo ó Chris Baraniuk (BBC Future) maidir le stair shaibhir an fhiadhúlra atá ceilte i logainmneacha na hÉireann. Great piece from BBC Future’s Chris Baraniuk on the rich history of wildlife hidden in Irish placenames. www.bbc.co.uk/future/artic...

bbc.co.ukEagles and wolves: The long-lost animals that live on in Irish place namesLong-standing Irish place names hark back to a world alive with cranes, wolves and eagles. Now these old names are piquing the interest of nature-lovers and ecologists.

Sméara, mulláin agus driseacha www.logainm.ie/ga/teamai/186 "Níl ach dornán ainmneacha bailte fearainn a dhéanann tagairt don chaor beag milis seo, an sméar. Orthu seo tá Mullán na Sméar/Mullaunnasmear..." - Conchubhar Ó Crualaoich & Aindí Mac Giolla Chomhghaill, An Brainse Logainmneacha

logainm.ieSméara, mulláin agus driseacha Mullán na Sméar/Mullannasmear (logainm.ie #[52671](https://www.logainm.ie/ga/52671))Bunachar oifigiúil dátheangach logainmneacha na hÉireann.

Blackberries, greenfields, and briars www.logainm.ie/en/themes/186 "One of the few townland names that refers to the sméar “(black)berry” in its original Irish form is Mullaunnasmear/Mullán na Sméar..." - Conchubhar Ó Crualaoich & Aindí Mac Giolla Chomhghaill, The Placenames Branch

logainm.ieBlackberries, greenfields, and briars. Mullannasmear/Mullán na Sméar (logainm.ie #[52671](https://www.logainm.ie/en/52671))The official bilingual database of placenames in Ireland.

Féach téama na seachtaine: An tSeisreach Mhór "...is amhlaidh go bhfuil roinnt logainmneacha ann a thagraíonn do thalamh treafa, don treabhdóireacht nó don chéachta féin nó cuid de. Mar is iondúil, áfach, is minic nach mar a shíltear a bhítear" - An Brainse Logainmneacha www.logainm.ie/ga/teamai/205

logainm.ieAn tSeisreach Mhór / Shesheraghmore “the big plough-land” (logainm.ie #[45859](https://www.logainm.ie/ga/45859))Bunachar oifigiúil dátheangach logainmneacha na hÉireann.

See this week's theme: Shesheraghmore "..some names refer either to plough-land, ploughing or specifically to the plough (or a part thereof), although, as usual, some of the placenames in question are not quite what they seem at first sight." - The Placenames Branch www.logainm.ie/en/themes/205

logainm.ieShesheraghmore / An tSeisreach Mhór “the big ploughland” (logainm.ie #[45859](https://www.logainm.ie/ga/45859))The official bilingual database of placenames in Ireland.

Féach chomh maith téama na seachtaine: www.logainm.ie/ga/teamai/185 "I gcás Áit Tí na Scoile agus Tigh na Scoile téann an fhianaise stairiúil siar go dtí na blianta 1617 agus 1567 faoi seach..." - Conchubhar Ó Crualaoich & Aindí Mac Giolla Chomhghaill, An Brainse Logainmneacha

logainm.ieÁit Tí na Scoile/Attinaskollia “an áit ina bhfuil an teach scoile” [Áit Tí na Scoile / Attinaskollia](https://www.logainm.ie/ga/36814)Bunachar oifigiúil dátheangach logainmneacha na hÉireann.

Féach chomh maith téama na seachtaine: Úlloird, abhlacha agus athmhíniú sa Ghaeilge www.logainm.ie/ga/teamai/184 "Ní nach ionadh, mar sin go bhfuil idir úll (an toradh) agus abha(i)ll (an crann) le fáil ina oiread sin ainmneacha bailte fearainn anuas go dtí ár linn féin." - An Brainse Logainmneacha

logainm.ieÚlloird, abhlacha agus athmhíniú sa Ghaeilge. Avalbane/Abhaill Bhán “the white apple-tree (i.e. orchard)” (féach logainm.ie #[40526](https://www.logainm.ie/ga/40526))Bunachar oifigiúil dátheangach logainmneacha na hÉireann.

See also this week's theme: More orchards, more apple-trees and native folk etymologies www.logainm.ie/en/themes/184 "Little wonder, then, that úll “apple” and abha(i)ll “apple-tree” should feature in so many townland names down to our own times." - The Placenames Branch

logainm.ieMore orchards, more apple-trees and native folk etymologies. Avalbane/Abhaill Bhán “the white apple-tree (i.e. orchard)” (see logainm.ie #[40526](https://www.logainm.ie/en/40526))The official bilingual database of placenames in Ireland.

Féach téama na seachtaine: 'Macghníomhartha san úllord'. "Bhí an-tábhacht ag roinnt le húill in Éirinn anallód, mar is léir ó líon mór na dtagairtí don toradh agus don chrann araon in ainmneacha Gaeilge na mbailte fearainn..." - An Brainse Logainmneacha www.logainm.ie/ga/teamai/183

logainm.ieMacghníomhartha san úllord. Cnoc na nÚll/Applefort “the hill of the apples” (féach logainm.ie #[7820](https://www.logainm.ie/ga/7820)).Bunachar oifigiúil dátheangach logainmneacha na hÉireann.

See this week's theme: 'Apple-trees and orchards, and youthful deeds'. "Apples were also clearly an important foodstuff in Gaelic Ireland, and as there are many references to both the fruit and the tree in the townland names of Ireland." - The Placenames Branch www.logainm.ie/en/themes/183

logainm.ieApple-trees and orchards, and youthful deeds Applefort/Cnoc na nÚll “the hill of the apples” (see logainm.ie #[7820](https://www.logainm.ie/en/7820))The official bilingual database of placenames in Ireland.

Féach chomh maith: "Craobh na hIomána, camáin agus camaibhneacha" "...is dócha gurb í tagairt is dírí dá bhfuil againn in ainmneacha bailte fearainn ná Ré na hIomána/Reanahumana “the level ground of the hurling (i.e., the level hurling-ground)” i gContae an Chláir." www.logainm.ie/ga/teamai/54

logainm.ieCraobh na hIomána, camáin agus camaibhneacha. Ré na hIomána/Reanahumana “the level ground of the hurling (the level hurling-ground)”<br> (féach logainm.ie #[7884](https://www.logainm.ie/ga/7884...Bunachar oifigiúil dátheangach logainmneacha na hÉireann.

See also: "The hurling championship, hurls/hurleys, and crooked rivers." "...probably the most obvious townland name to refer to hurling is Reanahumana/Ré na hIomána “the level ground of the hurling (the hurling ground)” in County Clare. www.logainm.ie/en/themes/54

logainm.ieThe hurling championship, hurls/hurleys, and crooked rivers. Reanahumana/Ré na hIomána “the level ground of the hurling (the hurling ground)” (see logainm.ie #[7884](https://www.logainm.ie/en/...The official bilingual database of placenames in Ireland.

Féach téama faoi thrácht: Tránna, aiteann agus aistriúcháin "Díol spéise gur minicí baile “town(land)” ná aon eilimint aicmithe eile in éineacht le trá...” (Conchubhar Ó Crualaoich & Aindí Mac Giolla Chomhghaill, An Brainse Logainmneacha) www.logainm.ie/ga/teamai/177

logainm.ieTránna, aiteann agus aistriúcháin. Baile na Trá/Ballytra “town(land) of/at the strand” (féach logainm.ie #[54187](https://www.logainm.ie/ga/54187))Bunachar oifigiúil dátheangach logainmneacha na hÉireann.

See featured theme: Strands, furze, and translations "In townland names where we have the structure 'na trá' “of the strand, beach” the generic element baile “town(land)” is most common..." (Conchubhar Ó Crualaoich & Aindí Mac Giolla Chomhghaill, The Placenames Branch) www.logainm.ie/en/themes/177

logainm.ieStrands, furze, and translations. Ballytra/Baile na Trá “town(land) of (at) the strand” (see logainm.ie #[54187](https://www.logainm.ie/en/54187))The official bilingual database of placenames in Ireland.

An Mháiteach, Liatroim Mautiagh, Leitrim www.logainm.ie/ga/29756 the flooded place máiteach < báiteach An Milisín Míosúil: Logainmneacha agus tuilte: foláireamh do lucht pleanála, deis do lucht athfhliuchta! The Monthly Morsel: Placenames and floods: a red flag for planners, a boon for rewetting!

Baile Eoin, Loch Garman "...is é is dóichí ná gur ghaelú é an Baile Eoin seo ar logainm de bhunús Angla-Normannach ó cheart .i. (Saint) Johnstown nó a leithéid, amhail an sampla i gContae Chill Dara..." (Conchubhar Ó Crualaoich & Aindí Mac Giolla Chomhghaill, An Brainse Logainmneacha)

Ballyowen, Wexford "...it is far more likely that anglicized Ballyowen in Co. Wexford represents an Irish placename of an early Anglo-Norman coinage (Saint) Johnstown ‘the town(land) of (the church of) Saint John’..." (Conchubhar Ó Crualaoich & Aindí Mac Giolla Chomhghaill, The Placenames Branch)

Féach an téama: "Eoin Baiste, Oíche Fhéile Eoin agus an sloinne Ó Maoileoin" "Is cosúil gur aistríodh traidisiún seo na dtinte cnámh go dtí lár an tsamhraidh ó sheanfhéile na Bealtaine..." (Conchubhar Ó Crualaoich & Aindí Mac Giolla Chomhghaill, An Brainse Logainmneacha)

Explore the theme: "John the Baptist, Saint John’s Eve and the surname Malone (Ó Maoileoin)" "In Ireland, these mid-summer fires appear to have been transferred from the ancient May festival of Bealtaine..." (Conchubhar Ó Crualaoich & Aindí Mac Giolla Chomhghaill, The Placenames Branch)